{"id":8202,"date":"2025-08-13T08:04:28","date_gmt":"2025-08-13T08:04:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/?p=8202"},"modified":"2025-08-13T08:04:28","modified_gmt":"2025-08-13T08:04:28","slug":"anayasa-mahkemesinin-2022-44255-basvuru-numarali-karari-alt-isveren-asil-isveren-arasinda-muvazaa-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/?p=8202","title":{"rendered":"Anayasa Mahkemesinin 2022\/44255 Ba\u015fvuru Numaral\u0131 Karar\u0131 \u2013 Alt \u0130\u015fveren-As\u0131l \u0130\u015fveren Aras\u0131nda Muvazaa \u0130li\u015fkisi"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.alohaber.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/anayasa.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-428 alignleft\" src=\"http:\/\/www.alohaber.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/anayasa.jpg\" alt=\"\" width=\"80\" height=\"80\" \/><\/a>Mevzuat&#305;n Ad&#305;: Anayasa Mahkemesinin 15\/5\/2025 Tarihli ve 2022\/44255 Ba&#351;vuru Numaral&#305; Karar&#305; 08 A&#287;ustos 2025 Tarihli Resmi Gazete Say&#305;: 32980 Anayasa M&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"post-tile entry-title\" style=\"text-align: center\"><strong>Anayasa Mahkemesinin 2022\/44255 Ba&#351;vuru Numaral&#305; Karar&#305; \u2013 Alt &#304;&#351;veren-As&#305;l &#304;&#351;veren Aras&#305;nda Muvazaa &#304;li&#351;kisi<\/strong><\/p>\n<div class=\"mom-post-meta single-post-meta\">Tarih:\u00a08 A&#287;ustos 2025 <\/div>\n<div class=\"entry-content\">\n<p><em><strong>Mevzuat&#305;n Ad&#305;:<\/strong>\u00a0Anayasa Mahkemesinin 15\/5\/2025 Tarihli ve 2022\/44255 Ba&#351;vuru Numaral&#305; Karar&#305;<\/em><\/p>\n<p>08 A&#287;ustos 2025 Tarihli Resmi Gazete<\/p>\n<p>Say&#305;: 32980<\/p>\n<p>Anayasa Mahkemesi Ba&#351;kanl&#305;&#287;&#305;ndan:<\/p>\n<p>GENEL KURUL<\/p>\n<p>KARAR<\/p>\n<p>MURAT TOKAR BA&#350;VURUSU<\/p>\n<p>Ba&#351;vuru Numaras&#305;: 2022\/44255<\/p>\n<p>Karar Tarihi: 15\/5\/2025<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Ba&#351;kan<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Kadir &#214;ZKAYA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Ba&#351;kanvekili<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Hasan Tahsin G&#214;KCAN<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Ba&#351;kanvekili<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Basri BA&#286;CI<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td rowspan=\"11\" width=\"160\"><strong>&#220;yeler<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Engin YILDIRIM<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">R&#305;dvan G&#220;LE&#199;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Recai AKYEL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Yusuf &#350;evki HAKYEMEZ<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Y&#305;ld&#305;z SEFER&#304;NO&#286;LU<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Selahaddin MENTE&#350;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">&#304;rfan F&#304;DAN<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Kenan YA&#350;AR<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Muhterem &#304;NCE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">&#214;mer &#199;INAR<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"13\"><strong>\u00a0<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Metin KIRATLI<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Raport&#246;r<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">G&#252;ls&#252;m Gizem G&#220;RSOY<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Ba&#351;vurucu<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Murat TOKAR<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"160\"><strong>Vekili<\/strong><\/td>\n<td width=\"13\"><strong>:<\/strong><\/td>\n<td width=\"360\">Av. Hilmi G&#220;M&#220;&#350;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>I. BA&#350;VURUNUN KONUSU<\/strong><\/p>\n<p>Ba&#351;vuru, alt i&#351;veren-as&#305;l i&#351;veren aras&#305;nda muvazaa ili&#351;kisi tespit edilmesine kar&#351;&#305;n toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararland&#305;r&#305;lmama nedeniyle sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edildi&#287;i iddias&#305;na ili&#351;kindir.<\/p>\n<p><strong>II. BA&#350;VURU S&#220;REC&#304;<\/strong><\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Ba&#351;vuru 11\/4\/2022 tarihinde yap&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. Komisyon, ba&#351;vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B&#246;l&#252;m taraf&#305;ndan yap&#305;lmas&#305;na karar vermi&#351;tir.<\/li>\n<li>Ba&#351;vuru belgelerinin bir &#246;rne&#287;i bilgi i&#231;in Adalet Bakanl&#305;&#287;&#305;na (Bakanl&#305;k) g&#246;nderilmi&#351;tir. Bakanl&#305;k, g&#246;r&#252;&#351;&#252;n&#252; bildirmi&#351;tir. Ba&#351;vurucu, Bakanl&#305;&#287;&#305;n g&#246;r&#252;&#351;&#252;ne kar&#351;&#305; s&#252;resinde beyanda bulunmu&#351;tur.<\/li>\n<li>&#304;kinci B&#246;l&#252;m taraf&#305;ndan ba&#351;vurunun Genel Kurula sevkine karar verilmi&#351;tir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>III.<\/strong>\u00a0<strong>OLAY VE OLGULAR<\/strong><\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li>Ba&#351;vuru formu ve eklerinde ifade edildi&#287;i &#351;ekliyle olaylar &#246;zetle &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<li>Daval&#305; as&#305;l i&#351;veren T&#252;rkiye K&#246;m&#252;r &#304;&#351;letmeleri Kurumu (TK&#304;) 1957 y&#305;l&#305;nda kurulmu&#351;tur.3\/12\/2021 tarihli ve 31678 say&#305;l&#305; Resm\u00ee Gazete\u2019de yay&#305;mlanan 2\/12\/2011 tarihli ve 4876 karar say&#305;l&#305; Cumhurba&#351;kanl&#305;&#287;&#305; Karar&#305; ile T&#252;rkiye K&#246;m&#252;r &#304;&#351;letmeleri Kurumu Genel M&#252;d&#252;rl&#252;&#287;&#252; Ana Stat&#252;s&#252;n&#252;n y&#252;r&#252;rl&#252;&#287;e konulmas&#305;na karar verilmi&#351;tir. Karar&#305;n 4. maddesinin birinci f&#305;kras&#305;na g&#246;re TK&#304;; t&#252;zel ki&#351;ili&#287;e sahip, faaliyetlerinde &#246;zerk ve sorumlulu&#287;u sermayesiyle s&#305;n&#305;rl&#305; iktisadi devlet te&#351;ekk&#252;l&#252;d&#252;r. Ayn&#305; karar&#305;n 5. maddesine g&#246;re TK&#304;, devletin genel madencilik sanayi ve enerji politikalar&#305;na uygun olarak &#252;lkemizin enerji ihtiyac&#305;n&#305; kar&#351;&#305;lamak &#252;zere linyit, asfaltit, bit&#252;ml&#252; &#351;eyl, turba gibi enerji hammaddelerini etkin ve verimli bir &#351;ekilde aramak, &#252;retmek, temiz k&#246;m&#252;r teknolojilerine uygun olarak kullan&#305;mlar&#305;n&#305; sa&#287;lamak ve stratejik &#246;neme sahip ikincil &#252;r&#252;nleri elde etmek &#252;zere kurulmu&#351;tur.<\/li>\n<li>K&#305;sa ad&#305; Maden-&#304;&#351; olan T&#252;rkiye Maden &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305; (Sendika) 1958 y&#305;l&#305;nda kurulmu&#351;, h\u00e2len T&#252;rkiye &#304;&#351;&#231;i Sendikalar&#305; Konfederasyonuna ba&#287;l&#305; olarak maden ve ta&#351; ocaklar&#305; i&#351; kolunda faaliyet g&#246;stermek &#252;zere &#246;rg&#252;tlenen bir i&#351;&#231;i sendikas&#305;d&#305;r. TK&#304;\u2019de hem as&#305;l i&#351;verene ba&#287;l&#305; hem alt i&#351;verene ba&#287;l&#305; i&#351;&#231;iler &#231;al&#305;&#351;maktad&#305;r. Maden-&#304;&#351; as&#305;l i&#351;yerinde yetkili sendika konumundad&#305;r.<\/li>\n<li>Ba&#351;vurucu 16\/6\/2006 tarihinden itibaren TK&#304; i&#351;&#231;isi olarak &#231;al&#305;&#351;mas&#305;na ra&#287;men P. &#351;irketinin i&#351;&#231;isi olarak g&#246;sterildi&#287;ini ve TK&#304; ile P. &#351;irketi aras&#305;nda muvazaal&#305; alt-as&#305;l i&#351;veren ili&#351;kisi kuruldu&#287;unu ileri s&#252;rm&#252;&#351;t&#252;r. Ba&#351;vurucu, muvazaal&#305; hizmet al&#305;m s&#246;zle&#351;mesi nedeniyle 2009 y&#305;l&#305;ndan beri Maden-&#304;&#351; sendikas&#305; &#252;yesi olmas&#305;na kar&#351;&#305;n toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesi (T&#304;S) h&#252;k&#252;mlerinden yararland&#305;r&#305;lmad&#305;&#287;&#305;ndan yak&#305;nm&#305;&#351; ve muvazaan&#305;n tespiti ile birlikte T&#304;S alacaklar&#305;n&#305;n tahsili talepli dava a&#231;m&#305;&#351;t&#305;r.<\/li>\n<li>Yarg&#305;lamay&#305; yapan Tav&#351;anl&#305; &#304;&#351; Mahkemesi 23\/6\/2020 tarihinde davan&#305;n kabul&#252;ne karar vermi&#351;tir. Gerek&#231;eli karar&#305;n ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201c\u2026 Yer alt&#305; k&#246;m&#252;r &#252;retimi ve galeri a&#231;ma i&#351;i daval&#305;n&#305;n as&#305;l i&#351;i olup, i&#351;letmenin ve i&#351;in gere&#287;i ile teknolojik sebeplerle uzmanl&#305;k gerektiren bir i&#351; olmamas&#305;, alt i&#351;verenler ile yap&#305;lan hizmet al&#305;m s&#246;zle&#351;melerinin muvazaal&#305; oldu&#287;unun yarg&#305; kararlar&#305; ile de tespit edilmi&#351; olmas&#305;, mahkemece yap&#305;lan ke&#351;if sonucu al&#305;nan bilirki&#351;i raporunun da bu hususu teyit etmesi\u2026 hep birlikte de&#287;erlendirildi&#287;inde daval&#305; idare ile ihbar olunan &#351;irket aras&#305;ndaki ili&#351;kinin muvazzal&#305; oldu&#287;unun kabul&#252; gerekmi&#351;tir.<\/em><\/p>\n<p><em>Daval&#305; as&#305;l i&#351;verenin kendi muvazaas&#305;na dayanarak bir hak talep edemeyece&#287;inden muvazaal&#305; eyleminin sonu&#231;lar&#305;na katlanmas&#305; ve bu nedenle de davac&#305;n&#305;n ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren kurum i&#351;&#231;isi olarak kabul&#252; ile hak ve alacaklar&#305;n&#305;n Kamu-&#304;&#351;letmeleri &#304;&#351;verenleri Sendikas&#305; ile Maden &#304;&#351; Sendikas&#305; aras&#305;nda imzalanan T&#304;S s&#246;zle&#351;mesine g&#246;re belirlenmesi zorunludur.<\/em><\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-3648274895166296\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"filled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_3_host\"><em>Bu nedenle as&#305;l i&#351;veren -alt i&#351;veren ili&#351;kisinin ge&#231;erli olmad&#305;&#287;&#305;na karar verilerek davac&#305; i&#351;&#231;inin kamu i&#351;&#231;isi olarak kabul edip en iyi haklar&#305; tan&#305;yan Kamu-&#304;&#351;letmeleri &#304;&#351;verenleri Sendikas&#305; ile Maden &#304;&#351; Sendikas&#305; aras&#305;nda imzalanan T&#304;S s&#246;zle&#351;mesinden faydaland&#305;r&#305;lmas&#305; Anayasan&#305;n 90.md si delaletiyle Bakanlar Kurulu karar&#305;yla i&#231; hukukaaktar&#305;lan94 say&#305;l&#305; ILO s&#246;zle&#351;mesine 4857 say&#305;l&#305; yasan&#305;n 2 md sine de uygundur.<\/em><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p><em>Bu durumda alt i&#351;verenli&#287;in as&#305;l i&#351;in bir b&#246;l&#252;m&#252;nde olmas&#305;na ra&#287;men yasal ko&#351;ullar olu&#351;madan ger&#231;ekle&#351;ti&#287;i, bu y&#252;zden de 4857 say&#305;l&#305; &#304;&#351; Kanunu\u2019nun 2\/6,7 maddeleri uyar&#305;nca ba&#351;tan beri ge&#231;ersiz oldu&#287;u de&#287;erlendirilmi&#351;tir. Bu tespit &#305;&#351;&#305;&#287;&#305;nda davac&#305;n&#305;n muvazaa nedeniyle ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren as&#305;l i&#351;veren T&#252;rkiye K&#246;m&#252;r &#304;&#351;letmeleri Kurumu S&#305;n&#305;rl&#305; Sorumlu Garp Linyitleri &#304;&#351;letmesi M&#252;essesesi M&#252;d&#252;rl&#252;&#287;&#252; i&#351;&#231;isi oldu&#287;u sonucuna var&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>&#304;lk derece mahkemesinin karar&#305;, istinaf kanun yoluna g&#246;t&#252;r&#252;lm&#252;&#351;; Bursa B&#246;lge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 22\/4\/2021 tarihinde istinaf ba&#351;vurusunun esastan reddine karar vermi&#351;tir. (alomaliye.com)<\/li>\n<li>B&#246;lge Adliye Mahkemesi karar&#305;n&#305;n temyiz edilmesi &#252;zerine Yarg&#305;tay 9. Hukuk Dairesi 23\/6\/2021 tarihinde karar&#305;n bozulmas&#305;na karar vermi&#351;tir. Karar&#305;n ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201c\u2026Taraflar aras&#305;ndaki uyu&#351;mazl&#305;k davac&#305;n&#305;n as&#305;l i&#351;verenin taraf oldu&#287;u toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlan&#305;p yararlanamayaca&#287;&#305;na ili&#351;kindir.<\/em><\/p>\n<p><em>As&#305;l i&#351;veren ile alt i&#351;verenler aras&#305;ndaki hizmet al&#305;m s&#246;zle&#351;melerinin muvazaal&#305; oldu&#287;u dosyaya sunulan t&#252;m delillerle sabit olmu&#351;tur. Ancak davac&#305;n&#305;n daval&#305; kurumun taraf oldu&#287;u toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlan&#305;p yararlanamayaca&#287;&#305; hususunun &#231;&#246;z&#252;m&#252; gereklidir.<\/em><\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-3648274895166296\" data-adsbygoogle-status=\"done\"><\/p>\n<div id=\"aswift_4_host\"><em>Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinden yararlanma, 6356 say&#305;l&#305; Kanunun 39. maddesinde \u2018(1) Toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;n&#305;n &#252;yeleri yararlan&#305;r. (2) Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinde s&#246;zle&#351;menin imzalanmas&#305; tarihinde taraf sendikaya &#252;ye olanlar y&#252;r&#252;rl&#252;k tarihinden, imza tarihinden sonra &#252;ye olanlar ise &#252;yeliklerinin taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;nca i&#351;verene bildirildi&#287;i tarihten itibaren yararlan&#305;r.(3) Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinin imza ile y&#252;r&#252;rl&#252;k tarihleri aras&#305;nda i&#351; s&#246;zle&#351;mesi sona eren &#252;yelerde i&#351; s&#246;zle&#351;melerinin sona erdi&#287;i tarihe kadar Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinden yararlan&#305;r. (4) Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinin imzas&#305; s&#305;ras&#305;nda taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;na &#252;ye olmayanlar, sonradan i&#351;yerine girip de &#252;ye olmayanlar veya imza tarihinde taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;na &#252;ye olup da ayr&#305;lanlar veya &#231;&#305;kar&#305;lanlar&#305;n Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;melerinden faydalanabilmeleri, Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinin taraf&#305; olan i&#351;&#231;i sendikas&#305;na dayan&#305;&#351;ma aidat&#305; &#246;demelerine ba&#287;l&#305;d&#305;r. Bunun i&#231;in i&#351;&#231;i sendikas&#305;n&#305;n onay&#305; aranmaz. Dayan&#305;&#351;ma aidat&#305; &#246;demek suretiyle Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinden yararlanma talep tarihinden ge&#231;erlidir. &#304;mza tarihinden &#246;nceki talepler imza tarihi itibar&#305;yla h&#252;k&#252;m do&#287;urur\u2019\u201d &#351;eklinde d&#252;zenlenmi&#351;tir. Benzer d&#252;zenlemeler m&#252;lga 2822 say&#305;l&#305; Kanunun 9. maddesinde de bulunmaktad&#305;r.<\/em><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p><em>Somut uyu&#351;mazl&#305;kta; davac&#305; i&#351;yerinde &#246;rg&#252;tl&#252; ve yetkili olan Maden-&#304;&#351; Sendikas&#305;na &#252;ye oldu&#287;unu, fakat muvazaal&#305; bir bi&#231;imde y&#252;klenici firman&#305;n i&#351;&#231;isi olarak g&#246;sterildi&#287;inden sendika ile daval&#305; kurum aras&#305;nda imzalanan Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinden yararland&#305;r&#305;lmad&#305;&#287;&#305;n&#305; iddia etmi&#351;tir. &#304;lk Derece Mahkemesince daval&#305; kurum ile hizmet al&#305;m s&#246;zle&#351;mesi imzalanan P.A.&#350;. aras&#305;ndaki ili&#351;kinin muvazaal&#305; oldu&#287;u gerek&#231;esi ile davac&#305; i&#351;&#231;inin daval&#305;n&#305;n taraf oldu&#287;u Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;melerinin tamam&#305;ndan yararlanabilece&#287;i kabul edilmi&#351; ise de; davac&#305;n&#305;n s&#246;z konusu Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;melerinden yararlanabilmesi i&#231;in sendikaya &#252;ye olmas&#305;, &#252;yeli&#287;in as&#305;l i&#351;verene bildirilmesi veya dayan&#305;&#351;ma aidat&#305; kesilmesini talep etmesi gerekmektedir. Davac&#305;n&#305;n muvazaa nedeniyle ba&#351;tan itibaren daval&#305; kurumun i&#351;&#231;isi say&#305;lmas&#305;n&#305;n ba&#351;kaca bir i&#351;leme gerek kalmaks&#305;z&#305;n daval&#305; kurumun taraf&#305; oldu&#287;u toplu i&#351; s&#246;zle&#351;melerinden yararland&#305;r&#305;lmas&#305;na imkan vermeyece&#287;i g&#246;zetilmeksizin dava konusu alacaklara h&#252;kmedilmesi isabetli olmad&#305;&#287;&#305;ndan; t&#252;m dosya kapsam&#305; ile 6356 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 39. maddesi de&#287;erlendirilmek suretiyle davac&#305;n&#305;n &#252;yeli&#287;inin hangi tarihte daval&#305; kuruma bildirildi&#287;i ve Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;melerinden hangi tarih itibar&#305; ile faydalanabilece&#287;i belirlenmeli sonucuna g&#246;re Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;melerinden kaynaklanan fark &#252;cret talepleri ile ilgili bir karar verilmelidir. A&#231;&#305;klanan maddi ve hukuki esaslar g&#246;zetilmeden eksik inceleme ile h&#252;k&#252;m kurulmas&#305; hatal&#305; olmu&#351;tur.<\/em><\/p>\n<p><em>Dairemizin ve Yarg&#305;tay (Kapat&#305;lan) 22. Hukuk Dairesinin uygulamas&#305; y&#305;llard&#305;r i&#351;&#231;ilerin Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesinden yararlan&#305;labilmesi i&#231;in, sendikaya &#252;ye olmas&#305;, &#252;yeli&#287;in as&#305;l i&#351;verene bildirilmesi veya dayan&#305;&#351;ma aidat&#305; kesilmesini talep etmesi gerekti&#287;i &#351;eklinde olup onama karar&#305; verilen dosyalarda s&#246;z konusu hususun a&#231;&#305;k&#231;a istinaf sebebi yap&#305;lmad&#305;&#287;&#305;, istinaf sebebi yap&#305;lmayan hususlar&#305;n temyiz sebebi de yap&#305;lamamas&#305; nedeniyle istinaf ve temyiz sebepleriyle ba&#287;l&#305; kal&#305;narak yap&#305;lan s&#305;n&#305;rl&#305; inceleme neticesinde onama kararlar&#305;n&#305;n verildi&#287;i anla&#351;&#305;lmakla an&#305;lan dosyalar emsal te&#351;kil etmemektedir\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Bozma karar&#305; &#252;zerine ilk derece mahkemesi sendika &#252;yeli&#287;inin as&#305;l i&#351;verene bildirilmedi&#287;i gerek&#231;esiyle 30\/11\/2021 tarihinde davan&#305;n reddine karar vermi&#351;tir. An&#305;lan karar Yarg&#305;tay 9. Hukuk Dairesi taraf&#305;ndan 23\/2\/2022 tarihinde onanm&#305;&#351;t&#305;r.<\/li>\n<li>Nihai karar, ba&#351;vurucuya 10\/3\/2022 tarihinde tebli&#287; edilmi&#351;tir. Ba&#351;vurucu 11\/4\/2022 tarihinde s&#252;resinde bireysel ba&#351;vuruda bulunmu&#351;tur.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>IV. &#304;LG&#304;L&#304; HUKUK<\/strong><\/p>\n<p><strong>A. &#304;lgili Mevzuat<\/strong><\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li>22\/5\/2003 tarihli ve 4857 say&#305;l&#305; &#304;&#351; Kanunu\u2019nun 2. maddesinin ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201d \u2026As&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;ilerinin alt i&#351;veren taraf&#305;ndan i&#351;e al&#305;narak &#231;al&#305;&#351;t&#305;r&#305;lmaya devam ettirilmesi suretiyle haklar&#305; k&#305;s&#305;tlanamaz veya daha &#246;nce o i&#351;yerinde &#231;al&#305;&#351;t&#305;r&#305;lan kimse ile alt i&#351;veren ili&#351;kisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak as&#305;l i&#351;veren alt i&#351;veren ili&#351;kisinin muvazaal&#305; i&#351;leme dayand&#305;&#287;&#305; kabul edilerek alt i&#351;verenin i&#351;&#231;ileri ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren as&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;isi say&#305;larak i&#351;lem g&#246;r&#252;rler. &#304;&#351;letmenin ve i&#351;in gere&#287;i ile teknolojik nedenlerle uzmanl&#305;k gerektiren i&#351;ler d&#305;&#351;&#305;nda as&#305;l i&#351; b&#246;l&#252;nerek alt i&#351;verenlere verilemez.\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"15\">\n<li>18\/10\/2012 tarihli ve 6356 say<a href=\"https:\/\/www.alomaliye.com\/\">&#305;<\/a>l&#305; Sendikalar ve Toplu &#304;&#351; S&#246;zle&#351;mesi Kanunu\u2019nun\u00a0<em>\u201cToplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanma\u201d<\/em>\u00a0ba&#351;l&#305;kl&#305; 39. maddesinin ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u00a0\u201c(1) Toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;n&#305;n &#252;yeleri yararlan&#305;r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0(2) Toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden, s&#246;zle&#351;menin imzalanmas&#305; tarihinde taraf sendikaya &#252;ye olanlar y&#252;r&#252;rl&#252;k tarihinden, imza tarihinden sonra &#252;ye olanlar ise &#252;yeliklerinin taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;nca i&#351;verene bildirildi&#287;i tarihten itibaren yararlan&#305;r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>(4) Toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin imzas&#305; s&#305;ras&#305;nda taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;na &#252;ye olmayanlar, sonradan i&#351;yerine girip de &#252;ye olmayanlar veya imza tarihinde taraf i&#351;&#231;i sendikas&#305;na &#252;ye olup da ayr&#305;lanlar veya &#231;&#305;kar&#305;lanlar&#305;n toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanabilmeleri, toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin taraf&#305; olan i&#351;&#231;i sendikas&#305;na dayan&#305;&#351;ma aidat&#305; &#246;demelerine ba&#287;l&#305;d&#305;r.<\/em><\/p>\n<p><strong>B. Yarg&#305;tay &#304;&#231;tihad&#305;<\/strong><\/p>\n<ol start=\"16\">\n<li>Yarg&#305;tay Hukuk Genel Kurulunun 31\/1\/2024 tarihli ve E.2023\/9-595, K.2024\/43 say&#305;l&#305; karar&#305;n&#305;n ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201c\u2026 alt i&#351;verenlik ili&#351;kisinin muvazaal&#305; oldu&#287;unun tespit edilmesinin kanuni sonucu olarak alt i&#351;veren i&#351;&#231;isi, ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren as&#305;l i&#351;veren i&#351;&#231;isi say&#305;larak i&#351;lem g&#246;recek ise de alt i&#351;veren i&#351;&#231;isinin as&#305;l i&#351;verenin taraf oldu&#287;u toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanabilmesi i&#231;in 6356 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 39 uncu maddesindeki &#351;artlar&#305;n mevcut olmas&#305; gerekmektedir. Bu itibarla, davac&#305;n&#305;n &#252;yeli&#287;inin daval&#305; .. bildirilmesi gerekti&#287;inden &#304;lk Derece Mahkemesince yap&#305;lan ara&#351;t&#305;rmada davac&#305;n&#305;n sendika &#252;yeli&#287;inin daval&#305; ..tarihli Sendika yaz&#305;s&#305;yla tarihinde bildirildi&#287;i ancak alacak hesab&#305;n&#305;n sendika &#252;yelik bildirim tarihi &#246;ncesini kapsayan . ila . aylar&#305; aras&#305;ndaki d&#246;neme ili&#351;kin oldu&#287;u g&#246;r&#252;lmekle davac&#305;n&#305;n toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararland&#305;r&#305;ld&#305;&#287;&#305; d&#246;nem y&#246;n&#252;nden sendika &#252;yeli&#287;inin daval&#305;ya bildirilmedi&#287;i ve davac&#305;n&#305;n da toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanmak i&#231;in daval&#305;ya yap&#305;lm&#305;&#351; bir ba&#351;vurusunun bulunmad&#305;&#287;&#305; anla&#351;&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r.<\/em><\/p>\n<p><em>Hukuk Genel Kurulunda yap&#305;lan g&#246;r&#252;&#351;meler s&#305;ras&#305;nda, &#214;zel Dairenin \u2026 tarihli bozma karar&#305;nda davac&#305; i&#351;&#231;inin sendika &#252;yeli&#287;inin daval&#305;ya bildirilmesinden itibaren toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanmas&#305;n&#305;n m&#252;mk&#252;n oldu&#287;unun belirtildi&#287;i ve &#304;lk Derece Mahkemesince bu bozma karar&#305;na uyulmas&#305; ile daval&#305; i&#351;veren yarar&#305;na usuli kazan&#305;lm&#305;&#351; hak olu&#351;tu&#287;undan direnme karar&#305;n&#305;n bu de&#287;i&#351;ik gerek&#231;e ile bozulmas&#305; gerekti&#287;i g&#246;r&#252;&#351;&#252; ile; ki&#351;inin kendi muvazaas&#305;na dayanamayaca&#287;&#305;, hakk&#305;n&#305; k&#246;t&#252;ye kullanan, muvazaal&#305; i&#351;lemle i&#351;&#231;inin sendika &#252;yeli&#287;ini engelleyen ve &#252;ye oldu&#287;u h\u00e2lde toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararland&#305;rmayarak muvazaal&#305; i&#351;lem yapan i&#351;verenin hukuk d&#252;zeninde korunmamas&#305;, muvazaal&#305; i&#351;lemin sonu&#231;lar&#305;na muvazaan&#305;n taraf&#305; i&#351;verenin katlanmas&#305; gerekti&#287;i, dosya i&#231;eri&#287;inde i&#351;veren taraf&#305;ndan sunulan evraklardan daval&#305; i&#351;verenin davac&#305;n&#305;n sendika &#252;yeli&#287;inden haberdar oldu&#287;unun anla&#351;&#305;ld&#305;&#287;&#305; ve hukuk g&#252;venli&#287;i a&#231;&#305;s&#305;ndan da direnme karar&#305;n&#305;n yerinde oldu&#287;u g&#246;r&#252;&#351;&#252; ileri s&#252;r&#252;lm&#252;&#351; ise de bu g&#246;r&#252;&#351;ler Kurul &#231;o&#287;unlu&#287;unca benimsenmemi&#351;tir.\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"17\">\n<li>Yarg&#305;tay 9. Hukuk Dairesinin 17\/10\/2022 tarihli ve E.2022\/13480, K.2022\/12661 say&#305;l&#305; karar&#305;n&#305;n ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201c<em>Somut uyu&#351;mazl&#305;kta oldu&#287;u gibi as&#305;l alt i&#351;veren ili&#351;kisinin muvazaaya dayand&#305;&#287;&#305;n&#305;n ya da ge&#231;erli olarak kurulmad&#305;&#287;&#305;n&#305;n ve i&#351;&#231;inin &#231;al&#305;&#351;ma s&#252;resinin en ba&#351;&#305;ndan itibaren as&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;isi oldu&#287;unun belirlendi&#287;i durumlarda; i&#351;&#231;i, toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin imza tarihinde yetkili sendikaya &#252;ye olsa da ger&#231;ek i&#351;veren olan as&#305;l i&#351;verenin toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanabilmesi; ancak taraf sendika &#252;yeli&#287;inin ger&#231;ek i&#351;verene bildirildi&#287;i tarihten itibaren m&#252;mk&#252;nd&#252;r. Somut uyu&#351;mazl&#305;k d&#246;nemi i&#231;in davac&#305;n&#305;n sendika &#252;yeli&#287;i, toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin taraf&#305; Sendika taraf&#305;ndan daval&#305; Belediyeye bildirilmedi&#287;i gibi davac&#305;n&#305;n da toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanma talebi ile daval&#305; Belediyeye bir ba&#351;vurusu olmam&#305;&#351;t&#305;r\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"18\">\n<li>Yarg&#305;tay 9. Hukuk Dairesinin 4\/7\/2024 tarihli ve E.2024\/6808, K.2024\/10567 say&#305;l&#305; karar&#305;n&#305;n ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201c\u2026davac&#305;n&#305;n 20.05.2014 tarihinde sendika &#252;yesi oldu&#287;u anla&#351;&#305;lmaktad&#305;r. 6356 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 39 uncu maddesi gere&#287;ince toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanmak i&#231;in taraf sendikaya &#252;ye olmak gerekmektedir. Sendika &#252;yesi i&#351;&#231;inin hangi tarihten itibaren toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinden yararlanabilece&#287;i de sendika &#252;yelik tarihi yahut &#252;yeli&#287;in i&#351;verene bildirildi&#287;i tarihe g&#246;re belirlenmektedir.\u201d<\/em><\/p>\n<p class=\"edf1449480327858\"><b>V.<\/b>\u00a0<b>&#304;NCELEME VE GEREK&#199;E<\/b><\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>Anayasa Mahkemesinin 15\/5\/2025 tarihinde yapm&#305;&#351; oldu&#287;u toplant&#305;da ba&#351;vuru incelenip gere&#287;i d&#252;&#351;&#252;n&#252;ld&#252;:<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>A. Ba&#351;vurucunun &#304;ddialar&#305; ve Bakanl&#305;k G&#246;r&#252;&#351;&#252;<\/strong><\/p>\n<ol start=\"20\">\n<li>Ba&#351;vurucu; adil yarg&#305;lanma hakk&#305;, e&#351;itlik ilkesi ve sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edildi&#287;i iddias&#305;nda bulunmu&#351;tur.<\/li>\n<li>Bakanl&#305;k g&#246;r&#252;&#351;&#252;nde; ba&#351;vurucunun sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edildi&#287;ine y&#246;nelik &#351;ik\u00e2yetleri incelenirken yarg&#305; kararlar&#305;n&#305;n yeterli gerek&#231;eyi i&#231;erip i&#231;ermedi&#287;i, verilen kararlardaki tespit ve sonu&#231;lar&#305;n kanunun uygulanmas&#305; niteli&#287;inde olup olmad&#305;&#287;&#305; ve a&#231;&#305;k bir keyf\u00eelik i&#231;erip i&#231;ermedi&#287;i, dolay&#305;s&#305;yla sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edilip edilmedi&#287;i konusunda Anayasa ve mevzuat h&#252;k&#252;mleri do&#287;rultusunda ve somut olay&#305;n kendine &#246;zg&#252; ko&#351;ullar&#305; d\u00e2hilinde de&#287;erlendirme yap&#305;lmas&#305; gerekti&#287;i belirtilmi&#351;tir.<\/li>\n<li>Ba&#351;vurucu, Bakanl&#305;k g&#246;r&#252;&#351;&#252;ne kar&#351;&#305; bireysel ba&#351;vuru dilek&#231;esinde ileri s&#252;rd&#252;&#287;&#252; hususlar&#305; yinelemi&#351;tir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>B. De&#287;erlendirme<\/strong><\/p>\n<ol start=\"23\">\n<li>Anayasa\u2019n&#305;n \u201c<em>Sendika kurma hakk&#305;<\/em>\u201d ba&#351;l&#305;kl&#305; 51. maddesinin ilk &#252;&#231; f&#305;kras&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u00a0\u201c&#199;al&#305;&#351;anlar ve i&#351;verenler, &#252;yelerinin &#231;al&#305;&#351;ma ili&#351;kilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geli&#351;tirmek i&#231;in &#246;nceden izin almaks&#305;z&#305;n sendikalar ve &#252;st kurulu&#351;lar kurma, bunlara serbest&#231;e &#252;ye olma ve &#252;yelikten serbest&#231;e &#231;ekilme haklar&#305;na sahiptir. Hi&#231; kimse bir sendikaya &#252;ye olmaya ya da &#252;yelikten ayr&#305;lmaya zorlanamaz.<\/em><\/p>\n<p><em>Sendika kurma hakk&#305; ancak, mill\u00ee g&#252;venlik, kamu d&#252;zeni, su&#231; i&#351;lenmesinin &#246;nlenmesi, genel sa&#287;l&#305;k ve genel ahl\u00e2k ile ba&#351;kalar&#305;n&#305;n hak ve &#246;zg&#252;rl&#252;klerinin korunmas&#305; sebepleriyle ve kanunla s&#305;n&#305;rlanabilir.<\/em><\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-3648274895166296\" data-adsbygoogle-status=\"done\"><\/p>\n<div id=\"aswift_5_host\"><em>Sendika kurma hakk&#305;n&#305;n kullan&#305;lmas&#305;nda uygulanacak &#351;ekil, &#351;art ve usuller kanunda g&#246;sterilir\u201d<\/em><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<ol start=\"24\">\n<li>Anayasa\u2019n&#305;n<em>\u00a0\u201cToplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesi ve toplu s&#246;zle&#351;me hakk&#305;\u201d<\/em>\u00a0ba&#351;l&#305;kl&#305; 53. maddesinin ilgili k&#305;sm&#305; &#351;&#246;yledir:<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201c&#304;&#351;&#231;iler ve i&#351;verenler, kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; olarak ekonomik ve sosyal durumlar&#305;n&#305; ve &#231;al&#305;&#351;ma &#351;artlar&#305;n&#305; d&#252;zenlemek amac&#305;yla toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesi yapma hakk&#305;na sahiptirler.<\/em><\/p>\n<p><em>Toplu i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin nas&#305;l yap&#305;laca&#287;&#305; kanunla d&#252;zenlenir.\u201d<\/em><\/p>\n<ol start=\"25\">\n<li>Ba&#351;vurucu, T&#304;S h&#252;k&#252;mlerinden yararland&#305;r&#305;lmamas&#305;ndan yak&#305;nm&#305;&#351;t&#305;r. Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesinde, &#231;al&#305;&#351;anlar ve i&#351;verenlerin &#252;yelerinin &#231;al&#305;&#351;ma ili&#351;kilerinde ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geli&#351;tirmek i&#231;in sendika kurma hakk&#305; oldu&#287;u d&#252;zenlenmi&#351;tir. Sendika hakk&#305;, &#246;rg&#252;tlenme &#246;zg&#252;rl&#252;&#287;&#252;n&#252;n bir par&#231;as&#305;n&#305; olu&#351;turmaktad&#305;r. Bu hak, mensuplar&#305;n&#305;n menfaatlerini korumak &#252;zere yap&#305;lan sendikal faaliyetlere izin verilmesini de gerektirir. Bu &#231;er&#231;evede her ne kadar ayr&#305; bir hak grubu te&#351;kil etmese de grev ve toplu s&#246;zle&#351;me hakk&#305;, &#252;yelerinin menfaatlerini korumak i&#231;in sendikalar&#305;n kullanabilece&#287;i en &#246;nemli yollardand&#305;r (benzer de&#287;erlendirmeler i&#231;in bkz.\u00a0<em>Kristal-&#304;&#351; Sendikas&#305;<\/em>\u00a0[GK], B. No: 2014\/12166, 2\/7\/2015, \u00a7 27;\u00a0<em>Birle&#351;ik Metal &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305;,<\/em>\u00a0B. No: 2015\/14862, 9\/5\/2018,\u00a721). &#214;te yandan Anayasa\u2019n&#305;n 53. maddesinde i&#351;&#231;i ve i&#351;verenlerin kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; olarak ekonomik ve sosyal durumlar&#305;n&#305; ve &#231;al&#305;&#351;ma &#351;artlar&#305;n&#305; d&#252;zenlemek amac&#305;yla T&#304;S akdetme hakk&#305;na sahip olduklar&#305; belirlenmi&#351;tir. O h\u00e2lde mesele, Anayasa\u2019n&#305;n53. maddesi &#305;&#351;&#305;&#287;&#305;nda ve Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesi kapsam&#305;nda ele al&#305;nmal&#305;d&#305;r.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>1. Kabul Edilebilirlik Y&#246;n&#252;nden<\/strong><\/p>\n<p><span class=\"kararHtml\">26. A&#231;&#305;k&#231;a dayanaktan yoksun olmad&#305;&#287;&#305; ve kabul edilemezli&#287;ine karar verilmesini gerektirecek ba&#351;ka bir neden de bulunmad&#305;&#287;&#305; anla&#351;&#305;lan ba&#351;vurunun kabul edilebilir oldu&#287;una karar verilmesi gerekir.<\/span><\/p>\n<p><strong>2. Esas Y&#246;n&#252;nden<\/strong><\/p>\n<p><strong>a. Genel &#304;lkeler<\/strong><\/p>\n<ol start=\"27\">\n<li>Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesinde yer alan\u00a0<em>\u201c&#231;al&#305;&#351;anlar \u2026 &#252;yelerinin menfaatlerini korumak i&#231;in\u201d\u00a0<\/em>ibaresi &#252;yelerin mesleki menfaatlerini korumak i&#231;in ger&#231;ekle&#351;tirecekleri sendikal faaliyetlerin Anayasa taraf&#305;ndan korundu&#287;unu a&#231;&#305;k&#231;a ortaya koymaktad&#305;r (<em>Kristal-&#304;&#351; Sendikas&#305;<\/em>, \u00a7 54). Bu ba&#287;lamda sendika hakk&#305;, mensuplar&#305;n&#305;n menfaatlerini korumak &#252;zere yap&#305;lan sendikal faaliyetlere izin verilmesini de gerektirir (<em>Tayfun Cengiz,\u00a0<\/em>B. No: 2013\/8463, 18\/9\/2014, \u00a7 31).<\/li>\n<li>Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesinde temel bir hak olarak g&#252;vence alt&#305;na al&#305;nan sendika hakk&#305;n&#305;n ger&#231;ekten ve etkili bir &#351;ekilde korunabilmesi yaln&#305;zca devletin m&#252;dahaleden ka&#231;&#305;nmas&#305;na ba&#287;l&#305; de&#287;ildir. Sendika hakk&#305;, bu hakka y&#246;nelik olarak kamu g&#252;c&#252; taraf&#305;ndan ger&#231;ekle&#351;tirilen m&#252;dahalelerin yan&#305; s&#305;ra &#252;yesi olduklar&#305; sendikalarca veya kimi durumlarda &#246;zel hukuk ki&#351;ilerince yap&#305;lan m&#252;dahalelere kar&#351;&#305; da anayasal koruma sa&#287;lamaktad&#305;r. Dolay&#305;s&#305;yla sendika hakk&#305; devlete, m&#252;dahalede bulunmama bi&#231;imindeki negatif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;&#287;&#252;n yan&#305; s&#305;ra &#252;&#231;&#252;nc&#252; ki&#351;ilerden gelebilecek m&#252;dahalelere kar&#351;&#305; ilgiliye koruma sa&#287;lama &#351;eklindeki birtak&#305;m pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;kler de y&#252;klemektedir (<em>Bar&#305;&#351; Ad&#305;g&#252;zel,\u00a0<\/em>B. No: 2016\/15802, 8\/9\/2021, \u00a7 29;\u00a0<em>Ahmet Sefa Topuz ve di&#287;erleri,\u00a0<\/em>B. No: 2016\/16056, 21\/4\/2021, \u00a7 52;\u00a0<em>An&#305;l P&#305;nar ve &#214;mer Bilge,\u00a0<\/em>B. No: 2014\/15627, 5\/10\/2017, \u00a7 36).<\/li>\n<li>Devletin sendika hakk&#305;n&#305;n korunmas&#305;na ili&#351;kin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;kleri, kayna&#287;&#305;n&#305; Anayasa\u2019n&#305;n 5. ve 51. maddelerinden almaktad&#305;r. Bu y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;k devlete, &#252;&#231;&#252;nc&#252; ki&#351;ilerin ve &#246;zellikle i&#351;verenin &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n sendikaya &#252;ye olma ve sendikal faaliyette bulunma haklar&#305;n&#305; kullanmay&#305; engelleyici davran&#305;&#351;lar&#305;ndan ka&#231;&#305;nmas&#305;na y&#246;nelik olarak ve s&#305;rf bu haklar&#305;ndan yararland&#305;klar&#305; gerek&#231;esiyle yapt&#305;r&#305;ma tabi tutulmalar&#305;n&#305;, ayr&#305;mc&#305;l&#305;&#287;a maruz kalmalar&#305;n&#305; &#246;nleyici tedbirler alma &#246;devi y&#252;klemektedir. Bu &#231;er&#231;evede al&#305;nacak tedbirlerin &#252;&#231;&#252;nc&#252; ki&#351;ilerin ve &#246;zellikle i&#351;verenin &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n sendika hakk&#305;na m&#252;dahalede bulunmalar&#305; bak&#305;m&#305;ndan cayd&#305;r&#305;c&#305; nitelikte olmas&#305; gerekir. &#214;te yandan &#252;&#231;&#252;nc&#252; ki&#351;iler taraf&#305;ndan sendika hakk&#305;na m&#252;dahale edilmesi durumunda m&#252;dahaleye kar&#351;&#305; itirazlar&#305;n &#246;ne s&#252;r&#252;lebilece&#287;i ve m&#252;dahalenin sonu&#231;lar&#305;n&#305;n giderilmesi a&#231;&#305;s&#305;ndan ger&#231;ek ve etkili koruma temin edecek hukuksal mekanizmalar&#305;n olu&#351;turulmas&#305;, savunma ve iddialar&#305;n&#305; yetkili makamlar &#246;n&#252;nde ortaya koyabilme olana&#287;&#305;n&#305;n tan&#305;nmas&#305;, gerekiyorsa tazminat ve benzeri giderimler i&#231;in dava a&#231;ma imk\u00e2n&#305;n&#305;n getirilmesi devletin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;klerindendir (benzer y&#246;ndeki de&#287;erlendirmeler i&#231;in bkz.<em>\u00a0Muharrem &#199;imen<\/em>\u00a0[GK], B. No: 2016\/5002, 23\/3\/2023, \u00a7\u00a7 39, 40;\u00a0<em>Bar&#305;&#351; Ad&#305;g&#252;zel,\u00a0<\/em>\u00a7 30;\u00a0<em>An&#305;l P&#305;nar ve &#214;mer Bilge,\u00a0<\/em>\u00a7 37). Devletin s&#246;z konusu y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;klerini yerine getirip getirmedi&#287;inin denetimi ise y&#252;r&#252;t&#252;len s&#252;recin b&#252;t&#252;n&#252;ne bak&#305;larak yap&#305;lmal&#305;d&#305;r.<\/li>\n<li>Kamu g&#252;c&#252; kullanan makamlar&#305;n her t&#252;rl&#252; i&#351; ve i&#351;lemlerinde &#246;ncelikle Anayasa h&#252;k&#252;mlerini g&#246;zetmeleri zorunludur. Nitekim Anayasa\u2019n&#305;n 11. maddesinde Anayasa h&#252;k&#252;mlerinin yasama, y&#252;r&#252;tme ve yarg&#305; organlar&#305;n&#305;, idare makamlar&#305;n&#305;, di&#287;er kurulu&#351; ve ki&#351;ileri ba&#287;layan temel hukuk kurallar&#305; oldu&#287;u ifade edilmi&#351;tir. Di&#287;er taraftan Anayasa\u2019n&#305;n 138. maddesine g&#246;re h\u00e2kimler; Anayasa\u2019ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine g&#246;re h&#252;k&#252;m verir. G&#246;r&#252;ld&#252;&#287;&#252; &#252;zere yarg&#305; organlar&#305;n&#305;n uyu&#351;mazl&#305;klar&#305; &#246;ncelikle Anayasa h&#252;k&#252;mlerini dikkate alarak &#231;&#246;z&#252;me kavu&#351;turmalar&#305; anayasal bir zorunluluktur. Bu ba&#287;lamda bireysel ba&#351;vurunun ikincilli&#287;i ilkesi, Anayasa Mahkemesinin ilk elden yani do&#287;rudan inceleme yapmamas&#305;n&#305; ifade etti&#287;i gibi esas itibar&#305;yla idari ve yarg&#305;sal makamlar&#305;n &#246;nlerindeki meseleleri ve uyu&#351;mazl&#305;klar&#305; &#246;ncelikle Anayasa\u2019ya uygun bi&#231;imde sonuca ba&#287;lamalar&#305; y&#246;n&#252;nden birincil derecede sorumlu olduklar&#305;n&#305; g&#246;stermektedir. &#214;zellikle temel kanunlarda &#246;ng&#246;r&#252;len d&#252;r&#252;stl&#252;k ve iyi niyet kurallar&#305;, hakk&#305;n k&#246;t&#252;ye kullan&#305;lmas&#305; yasa&#287;&#305; gibi genel ilkeler ile baz&#305; h\u00e2llerde olay&#305;n &#246;zelliklerine ve durumun gereklerine g&#246;re h\u00e2kime takdir yetkisi tan&#305;nmas&#305; uyu&#351;mazl&#305;klar&#305;n &#231;&#246;z&#252;m&#252;nde Anayasa\u2019ya uygun yorum imk\u00e2n&#305; tan&#305;yan s&#246;z konusu etkili hukuksal koruman&#305;n bir gere&#287;i olarak g&#246;r&#252;lmelidir. Dolay&#305;s&#305;yla ister &#246;zel ki&#351;iler aras&#305; ister taraflardan birinin kamu g&#252;c&#252; oldu&#287;u uyu&#351;mazl&#305;klar olsun her durumda h\u00e2kimin hukuk kurallar&#305;n&#305; Anayasa\u2019ya uygun bir bi&#231;imde yorumlamas&#305; ve yarg&#305; yetkisinin kullan&#305;m&#305; &#231;er&#231;evesinde &#246;zellikle Anayasa ile g&#252;vence alt&#305;na al&#305;nan temel hak ve h&#252;rriyetlerin korunmas&#305;n&#305; g&#246;zetmesi beklenmektedir (baz&#305; de&#287;i&#351;ikliklerle birlikte bkz.\u00a0<em>Mehmet Apayd&#305;n,\u00a0<\/em>B. No: 2015\/13099, 8\/1\/2020, \u00a7\u00a7 46, 47).<\/li>\n<li>Di&#287;er bir ifadeyle Anayasa\u2019ya uygun yorum ilkesi h\u00e2kimin hukuk kurallar&#305;n&#305; yorumlama serbest\u00eesinin s&#305;n&#305;r&#305;n&#305; olu&#351;turmaktad&#305;r. Dolay&#305;s&#305;yla h\u00e2kimin bir hukuk kural&#305;n&#305;n anlam ve kapsam&#305;n&#305; tespit ederken Anayasa\u2019y&#305; ve anayasal ilkeleri hesaba katmamas&#305; Anayasa\u2019n&#305;n normlar hiyerar&#351;isinin tepesinde yer almas&#305;n&#305; anlams&#305;z h\u00e2le getirir. Bu ba&#287;lamda Anayasa k\u00e2&#287;&#305;t &#252;zerinde kalan bir metin de&#287;il ya&#351;ayan, hukuk sistemini y&#246;nlendiren, her t&#252;rl&#252; kamusal tasarrufta g&#246;zetilmesi gereken hukuki bir belgedir (<em>Mehmet Fatih Bulucu\u00a0<\/em>[GK], B. No: 2019\/26274, 27\/10\/2022, \u00a7 76). Anayasa h&#252;k&#252;mlerinin ba&#287;lay&#305;c&#305;l&#305;&#287;&#305;n&#305;n gere&#287;i olarak h\u00e2kimin maddi hukuk h&#252;k&#252;mlerini uygularken temel hak ve h&#252;rriyetlere ili&#351;kin s&#305;n&#305;rlama &#246;l&#231;&#252;tlerini ve g&#252;venceleri &#246;ncelikle dikkate almas&#305; anayasal bir gerekliliktir.<\/li>\n<li>Mahkemelerin olay&#305;n ko&#351;ullar&#305;n&#305; de&#287;erlendirmek a&#231;&#305;s&#305;ndan daha avantajl&#305; konumda bulundu&#287;u a&#231;&#305;kt&#305;r. Anayasa Mahkemesinin rol&#252; ise bu kurallar&#305;n yorumunun Anayasa\u2019ya uygun olup olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; belirlemekle s&#305;n&#305;rl&#305;d&#305;r. &#214;nemle de&#287;inmek gerekir ki uyu&#351;mazl&#305;k ne kadar Anayasa\u2019da yer alan temel hak ve h&#252;rriyetleri ilgilendirirse Anayasa Mahkemesinin bireysel ba&#351;vuru kapsam&#305;nda bu hak veya h&#252;rriyete ili&#351;kin s&#305;n&#305;rlama &#246;l&#231;&#252;tlerini ve g&#252;vencelerini denetleme yetkisi o kadar artar. Anayasa Mahkemesinin temel g&#246;revi, Anayasa\u2019da yer alan h&#252;k&#252;mlerin yeknesak ve do&#287;ru bir bi&#231;imde uygulanmas&#305;n&#305; sa&#287;lamakt&#305;r. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi, mahkemeler taraf&#305;ndan izlenen usul&#252; denetlemek ve &#246;zellikle mahkemelerin Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesindeki g&#252;venceleri g&#246;zetip g&#246;zetmedi&#287;ini belirlemekle yetinmektedir. Dolay&#305;s&#305;yla yap&#305;lan incelemede, onlar&#305;n yeri al&#305;nmamakta; kamusal makamlar&#305;n s&#252;re&#231; i&#231;indeki tutumlar&#305; sendika hakk&#305; ba&#287;lam&#305;ndaki usule ili&#351;kin g&#252;venceler a&#231;&#305;s&#305;ndan de&#287;erlendirilmektedir (benzer de&#287;erlendirmeler i&#231;in bkz.\u00a0<em>T&#252;rkiye G&#305;da ve &#350;eker Sanayi &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305;,\u00a0<\/em>B. No: 2016\/13328, 19\/11\/2020, \u00a7 40;\u00a0<em>T&#252;rkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayi &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305;,<\/em>\u00a0B. No: 2016\/13531, 15\/12\/2020, \u00a7 40;\u00a0<em>Ahmet Sefa Topuz ve di&#287;erleri,\u00a0<\/em>\u00a7 57;\u00a0<em>Muharrem &#199;imen,<\/em>\u00a0\u00a7 42).<\/li>\n<li>Bununla birlikte sendika hakk&#305;n&#305;n gerektirdi&#287;i pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;klerin yerine getirildi&#287;inden s&#246;z edilebilmesi i&#231;in her iki taraf&#305;n menfaatlerinin de m&#252;mk&#252;n oldu&#287;unca dengelenmesi ve taraflardan biri aleyhine &#246;l&#231;&#252;s&#252;z bir sonuca yol a&#231;&#305;lmamas&#305; gerekir. Menfaatler dengesinin kurulmas&#305;nda taraflardan biri aleyhine bireysel olarak a&#351;&#305;r&#305; ve ola&#287;an d&#305;&#351;&#305; bir k&#252;lfetin y&#252;klenmesi, pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;klerin ihlali sonucunu do&#287;urabilir. Olay&#305;n b&#252;t&#252;n ko&#351;ullar&#305; ve taraflara tan&#305;nan t&#252;m imk\u00e2nlar ile taraflar&#305;n tutum ve davran&#305;&#351;lar&#305; g&#246;z&#246;n&#252;nde bulundurularak menfaatlerin adil bir &#351;ekilde dengelenip dengelenmedi&#287;i de&#287;erlendirilmelidir (<em>Faik Tari ve Sultan Tari,<\/em>\u00a0B. No: 2014\/12321, 20\/7\/2017, \u00a7 52). Bu noktada Anayasa Mahkemesinin yapaca&#287;&#305; inceleme, ba&#351;vurucunun T&#304;S\u2019ten yararland&#305;r&#305;lmamas&#305; nedeniyle a&#231;t&#305;&#287;&#305; davada devletin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;&#287;&#252;n&#252;n gerektirdi&#287;i &#351;ekilde yarg&#305;sal bir de&#287;erlendirme yap&#305;l&#305;p yap&#305;lmad&#305;&#287;&#305;na, &#246;zellikle mahkemelerin kararlar&#305;n&#305;n konuyla ilgili ve yeterli gerek&#231;e i&#231;erip i&#231;ermedi&#287;ine ili&#351;kindir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>B. Somut Olay&#305;n De&#287;erlendirilmesi<\/strong><\/p>\n<ol start=\"34\">\n<li>Ba&#351;vurucu; as&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;isi olmas&#305;na ra&#287;men muvazaal&#305; bir bi&#231;imde alt i&#351;verenin i&#351;&#231;isi olarak g&#246;sterildi&#287;ini, bu muvazaan&#305;n mahkeme kararlar&#305;yla kesin olarak tespit edildi&#287;ini belirtmi&#351;tir. Ba&#351;vurucu, buna kar&#351;&#305;n as&#305;l i&#351;verenin T&#304;S ba&#287;&#305;tlad&#305;&#287;&#305; yetkili sendikan&#305;n &#252;yesi olmas&#305;na ra&#287;men T&#304;S h&#252;k&#252;mlerinden yararland&#305;r&#305;lmamas&#305;n&#305;n sendika hakk&#305;n&#305; ihlal etti&#287;inden yak&#305;nm&#305;&#351;t&#305;r.<\/li>\n<li>Bu noktada T&#304;S\u2019in i&#351;&#231;iler bak&#305;m&#305;ndan &#246;nemine k&#305;saca de&#287;inmekte yarar vard&#305;r. T&#304;S, i&#351;&#231;i sendikas&#305; ile i&#351;veren sendikas&#305; veya sendika &#252;yesi olmayan i&#351;veren aras&#305;nda akdedilen bir s&#246;zle&#351;medir. Bu s&#246;zle&#351;me; bireysel i&#351; s&#246;zle&#351;melerinin nas&#305;l yap&#305;laca&#287;&#305;n&#305;, i&#231;eri&#287;ini, sona erme ko&#351;ullar&#305;n&#305; belirler. Bu y&#246;n&#252;yle T&#304;S normatif bir nitelik ta&#351;&#305;makta, yasal s&#305;n&#305;rlar i&#231;inde ve T&#304;S\u2019in uygulama alan&#305; ile s&#305;n&#305;rl&#305; kalmak kayd&#305;yla genel ve objektif nitelikte hukuk kural&#305; olu&#351;turabilmektedir. T&#304;S; taraflar&#305;n kar&#351;&#305;l&#305;kl&#305; hak ve bor&#231;lar&#305;n&#305;, s&#246;zle&#351;menin uygulanmas&#305; ve denetimi ile uyu&#351;mazl&#305;klar&#305;n &#231;&#246;z&#252;m yollar&#305;n&#305; da d&#252;zenlemek amac&#305;yla yap&#305;l&#305;r. Dolay&#305;s&#305;yla T&#304;S ve sendikal faaliyet &#246;zg&#252;rl&#252;&#287;&#252; birbirine s&#305;k&#305; s&#305;k&#305;ya ba&#287;l&#305; iki kavram olarak kar&#351;&#305;m&#305;za &#231;&#305;kar (<em>T&#252;rkiye G&#305;da ve &#350;eker Sanayi &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305;<\/em>, \u00a7 35;\u00a0<em>T&#252;rkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayi &#304;&#351;&#231;ileri Sendikas&#305;<\/em>, \u00a7 35). Zira i&#351;&#231;ilerin bir sendikaya &#252;ye olmalar&#305;ndaki ba&#351;l&#305;ca ama&#231;lardan biri de o i&#351;yerinde yap&#305;lacak bir T&#304;S sayesinde sosyal ve ekonomik haklar ile &#231;al&#305;&#351;ma &#351;artlar&#305;n&#305; geli&#351;tirmek ve korumakt&#305;r. Yani i&#351;&#231;ilerin T&#304;S &#231;at&#305;s&#305; alt&#305;nda toplanamamas&#305; sendikal haklardan bir b&#252;t&#252;n olarak yararlanamamalar&#305; anlam&#305;na da gelmektedir.<\/li>\n<li>Somut olayda mahkemeler, sendika &#252;yeli&#287;inin as&#305;l i&#351;verene bildirilmedi&#287;i gerek&#231;esiyle ba&#351;vurucunun T&#304;S\u2019ten yararlanamayaca&#287;&#305;na karar vermi&#351;tir.<\/li>\n<li>Devletin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;k ba&#287;lam&#305;nda mahkemelerin hukuk kurallar&#305;n&#305; yorumlama yetkisi, bunlar&#305;n Anayasa h&#252;k&#252;mleri &#305;&#351;&#305;&#287;&#305;nda yorumlanmas&#305; y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;&#287;&#252;n&#252; de beraberinde getirmektedir. Buna g&#246;re mahkemeler, &#246;nlerindeki uyu&#351;mazl&#305;&#287;a uygulayacaklar&#305; mevzuat h&#252;k&#252;mlerini anayasal ilke ve g&#252;venceleri g&#246;zeterek yorumlama mecburiyeti alt&#305;ndad&#305;r. Dolay&#305;s&#305;yla h\u00e2kimin bir hukuk kural&#305;n&#305;n anlam ve kapsam&#305;n&#305; tespit ederken Anayasa\u2019y&#305; ve anayasal ilkeleri hesaba katmamas&#305; Anayasa\u2019n&#305;n normlar hiyerar&#351;isinin tepesinde yer almas&#305;n&#305; anlams&#305;z h\u00e2le getirir. Bu ba&#287;lamda Anayasa k\u00e2&#287;&#305;t &#252;zerinde kalan bir metin de&#287;il ya&#351;ayan, hukuk sistemini y&#246;nlendiren, her t&#252;rl&#252; kamusal tasarrufta g&#246;zetilmesi gereken hukuki bir belgedir (benzer de&#287;erlendirmeler i&#231;in farkl&#305; bir hak ba&#287;lam&#305;nda bkz.\u00a0<em>Mehmet Fatih Bulucu<\/em>, \u00a7 76).<\/li>\n<li>Mahkemeler 6356 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 39. maddesi kapsam&#305;nda sendika &#252;yeli&#287;inin i&#351;verene bildirilmesinin zorunlu oldu&#287;unu belirtmi&#351; ve bu ko&#351;ulun ger&#231;ekle&#351;memesi nedeniyle ba&#351;vurucunun T&#304;S\u2019ten yararlanamayaca&#287;&#305; sonucuna varm&#305;&#351;t&#305;r. Yukar&#305;da da de&#287;inildi&#287;i &#252;zere 4857 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 2. maddesinde muvazaa h\u00e2linde alt i&#351;veren i&#351;&#231;isi olarak g&#246;sterilen i&#351;&#231;ilerin i&#351;e ba&#351;lad&#305;klar&#305; tarihten itibaren as&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;ileri say&#305;laca&#287;&#305; d&#252;zenlenmi&#351;tir. Ba&#351;vurucunun muvazaal&#305; bir bi&#231;imde alt i&#351;verenin i&#351;&#231;isi olarak g&#246;sterilmesine kar&#351;&#305;n ve bu durumda ba&#351;lang&#305;&#231;tan itibaren as&#305;l i&#351;verenin i&#351;&#231;isi say&#305;laca&#287;&#305; kural&#305; kar&#351;&#305;s&#305;nda muvazaal&#305; i&#351;lemin taraf&#305; olan i&#351;verene neden sendika &#252;yeli&#287;i bildirilmesi ko&#351;ulu arand&#305;&#287;&#305; mahkeme kararlar&#305;nda a&#231;&#305;klanmam&#305;&#351;t&#305;r. Ba&#351;vurucunun bu y&#246;ndeki yarg&#305;lama s&#305;ras&#305;nda dile getirdi&#287;i uyu&#351;mazl&#305;&#287;&#305;n sonucuna etkili iddia ve itirazlar&#305; da kar&#351;&#305;lanmam&#305;&#351;t&#305;r.<\/li>\n<li>Ba&#351;vurucu bak&#305;m&#305;ndan muvazaal&#305; oldu&#287;u yarg&#305; karar&#305;yla kesinle&#351;mi&#351; i&#351; s&#246;zle&#351;mesi nedeniyle T&#304;S\u2019ten yararlanamaman&#305;n &#246;nemli bir k&#252;lfete yol a&#231;t&#305;&#287;&#305; ku&#351;kusuzdur. Ba&#351;vurucu b&#246;ylelikle sendika &#252;yesi oldu&#287;u 2009 y&#305;l&#305;ndan itibaren uzun bir s&#252;re boyunca T&#304;S\u2019ten kaynakl&#305; haklardan yararlanamam&#305;&#351;t&#305;r. Ba&#351;vurucunun &#252;stlendi&#287;i bu k&#252;lfetin kar&#351;&#305;s&#305;nda; muvazaaya kusurlu i&#351;lemi nedeniyle neden olan i&#351;verene sendika &#252;yeli&#287;inin bildirilmesi gerekti&#287;i &#351;eklindeki de&#287;erlendirmelerin -s&#246;z konusu kanun h&#252;k&#252;mleri dikkate al&#305;nd&#305;&#287;&#305;nda- &#246;ng&#246;r&#252;lebilir ve makul olmad&#305;&#287;&#305; anla&#351;&#305;lmaktad&#305;r.<\/li>\n<li>Di&#287;er taraftan tespit edilen muvazaa ili&#351;kisi as&#305;l i&#351;veren ile alt i&#351;veren aras&#305;nda ger&#231;ekle&#351;mi&#351;tir. Ba&#351;ka bir deyi&#351;le mahkemelerin de&#287;erlendirmelerinde ba&#351;vurucunun taraf&#305; olmad&#305;&#287;&#305; bir muvazaa ili&#351;kisine muhatap k&#305;l&#305;narak ba&#351;vurucuya hangi gerek&#231;elerle b&#246;yle bir k&#252;lfet y&#252;klendi&#287;i ve bu y&#246;ndeki de&#287;erlendirmenin hukuki dayanaklar&#305; g&#246;sterilememi&#351;tir. Bunun sonucunda muvazaa ili&#351;kisine ili&#351;kin olarak yap&#305;lan tespit, ba&#351;vurucunun T&#304;S\u2019ten kaynakl&#305; sendikal haklardan yararlanmas&#305; bak&#305;m&#305;ndan herhangi bir sonu&#231; do&#287;urmam&#305;&#351; olmaktad&#305;r.<\/li>\n<li>&#304;&#351;veren taraf&#305;ndan yap&#305;lan m&#252;dahaleyle ilgili olarak usule ili&#351;kin g&#252;venceler kapsam&#305;nda olu&#351;turulan yarg&#305;sal mekanizmalar&#305;n etkili bir &#351;ekilde i&#351;letilmesi ve mahkemelerin konuyla ilgili ve yeterli gerek&#231;e ortaya koymas&#305; devletin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;kleri kapsam&#305;ndad&#305;r.<\/li>\n<li>Eldeki ba&#351;vuruda ba&#351;vurucunun i&#351; s&#246;zle&#351;mesinin muvazaal&#305; oldu&#287;u tespit edilmesine ra&#287;men T&#304;S\u2019ten yararlanmas&#305;n&#305;, sendika &#252;yeli&#287;inin as&#305;l i&#351;verene bildirilmesi &#351;art&#305;na ba&#287;l&#305; k&#305;lan mahkeme kararlar&#305;nda konu ile olarak ilgili ve yeterli bir gerek&#231;e bulunmamaktad&#305;r. Dolay&#305;s&#305;yla somut olay ba&#287;lam&#305;nda sendika hakk&#305;n&#305;n g&#252;vencelerinin yerine getirilmedi&#287;i ve mahkemelerin yorumlar&#305;n&#305;n sendika hakk&#305;n&#305;n korunmas&#305;n&#305;n gerekliliklerine uygun d&#252;&#351;medi&#287;i kanaatine var&#305;lm&#305;&#351;t&#305;r. Bu kapsamda mahkemeler taraf&#305;ndan Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesine uygun bir inceleme yap&#305;ld&#305;&#287;&#305;, ilgili ve yeterli bir gerek&#231;e ile sonuca var&#305;ld&#305;&#287;&#305; ve devletin pozitif y&#252;k&#252;ml&#252;l&#252;klerinin yerine getirildi&#287;i s&#246;ylenemez.<\/li>\n<li>A&#231;&#305;klanan gerek&#231;elerle Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesinde g&#252;vence alt&#305;na al&#305;nan sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edildi&#287;ine karar verilmesi gerekir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>VI. G&#304;DER&#304;M<\/strong><\/p>\n<ol start=\"44\">\n<li>Ba&#351;vurucu, ihlalin tespiti ile yeniden yarg&#305;lama talebinde bulunmu&#351;tur.<\/li>\n<li>Ba&#351;vuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu&#231;lar&#305;n&#305;n ortadan kald&#305;r&#305;lmas&#305; i&#231;in yeniden yarg&#305;lama yap&#305;lmas&#305;nda hukuki yarar bulunmaktad&#305;r. Bu kapsamda karar&#305;n g&#246;nderildi&#287;i yarg&#305; mercilerince yap&#305;lmas&#305; gereken i&#351;, yeniden yarg&#305;lama i&#351;lemlerini ba&#351;latmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula&#351;t&#305;ran nedenleri gideren, ihlal karar&#305;nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say&#305;l&#305; Kanun\u2019un 50. maddesinin (2) numaral&#305; f&#305;kras&#305;nda d&#252;zenlenen bireysel ba&#351;vuruya &#246;zg&#252; yeniden yarg&#305;lama kurumunun &#246;zelliklerine ili&#351;kin kapsaml&#305; a&#231;&#305;klamalar i&#231;in bkz.\u00a0<em>Mehmet Do&#287;an<\/em>\u00a0[GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60;\u00a0<em>Alig&#252;l Alkaya ve di&#287;erleri (2)<\/em>, B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66;\u00a0<em>Kadri Enis Berbero&#287;lu (3)\u00a0<\/em>[GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>VII.<\/strong>\u00a0<strong>H&#220;K&#220;M<\/strong><\/p>\n<p><span class=\"kararHtml\">A&#231;&#305;klanan gerek&#231;elerle;<\/span><\/p>\n<p>A. Sendika hakk&#305;n&#305;n ihlal edildi&#287;ine ili&#351;kin iddian&#305;n KABUL ED&#304;LEB&#304;L&#304;R OLDU&#286;UNA,<\/p>\n<p>B. Anayasa\u2019n&#305;n 51. maddesinde g&#252;vence alt&#305;na al&#305;nan sendika hakk&#305;n&#305;n &#304;HLAL ED&#304;LD&#304;&#286;&#304;NE,<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-3648274895166296\" data-adsbygoogle-status=\"done\"><\/p>\n<div id=\"aswift_6_host\">C. Karar&#305;n bir &#246;rne&#287;inin sendika hakk&#305;n&#305;n ihlalinin sonu&#231;lar&#305;n&#305;n ortadan kald&#305;r&#305;lmas&#305; i&#231;in yeniden yarg&#305;lama yap&#305;lmak amac&#305;yla Tav&#351;anl&#305; &#304;&#351; Mahkemesine(E.2021\/678, K.2021\/1121)G&#214;NDER&#304;LMES&#304;NE,<\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>D. 664,10 TL har&#231; ve 30.000 TL vek\u00e2let &#252;cretinden olu&#351;an toplam 30.664,10 TL yarg&#305;lama giderinin ba&#351;vurucuya &#214;DENMES&#304;NE,<\/p>\n<p>E. &#214;demelerin karar&#305;n tebli&#287;ini takiben ba&#351;vurucunun Hazine ve Maliye Bakanl&#305;&#287;&#305;na ba&#351;vuru tarihinden itibaren d&#246;rt ay i&#231;inde yap&#305;lmas&#305;na, &#246;demede gecikme olmas&#305; h\u00e2linde bu s&#252;renin sona erdi&#287;i tarihten &#246;deme tarihine kadar ge&#231;en s&#252;re i&#231;in yasal FA&#304;Z UYGULANMASINA,<\/p>\n<p>F. Karar&#305;n bir &#246;rne&#287;inin Adalet Bakanl&#305;&#287;&#305;na G&#214;NDER&#304;LMES&#304;NE 15\/5\/2025 tarihinde OYB&#304;RL&#304;&#286;&#304;YLE karar verildi.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mevzuat&#305;n Ad&#305;: Anayasa Mahkemesinin 15\/5\/2025 Tarihli ve 2022\/44255 Ba&#351;vuru Numaral&#305; Karar&#305; 08 A&#287;ustos 2025 Tarihli Resmi Gazete Say&#305;: 32980 Anayasa M&#8230; &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8202","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8202\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.turkuazymm.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}